Szkoła z Prawami Dziecka

Każdemu dziecku przysługują prawa dziecka tak jak każdemu dorosłemu przysługują

prawa człowieka. Prawa dziecka są więc naturalną konsekwencją praw człowieka.

W kwietniu 2011 r. nasza szkoła przystąpiła do  programu edukacyjnego „Szkoła z prawami dziecka”, zorganizowanego przez UNICEF z okazji 20.rocznicy ratyfikowania przez Polskę Konwencji o prawach dziecka. Projekt skierowany jest do uczniów szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół ponadgimnazjalnych.

 

Celem projektu jest przekazanie uczniom wiedzy o tym:

  • Czym są prawa dziecka,
  • Jak rozumieć artykuły Konwencji o prawach dziecka,
  • Co zrobić w sytuacji, kiedy prawa dziecka są łamane.

6 czerwca, kiedy w naszej szkole po raz drugi obchodziliśmy Dzień bez Przemocy, pani Agnieszka Krawczyk przedstawiła prezentację multimedialną i opowiedziała o historii praw dziecka, Konwencji o prawach dziecka oraz działalności UNICEFU-u.

Następnie uczniowie klasy II b publicznie prezentowali swoje projekty gimnazjalne. Grupa pracująca nad projektem „Za co można dostać Nobla?” przybliżyła sylwetki wybranych laureatów Nagrody Nobla we wszystkich dziedzinach. Przybliżono również sylwetki Polaków laureatów tej

Uwagę zwrócono także na laureatów Pokojowej Nagrody Nobla, którzy otrzymują ją za działalność na rzecz pokoju i przestrzegania praw człowieka. W roku 1965 Pokojowa Nagroda Nobla został uhonorowany UNICEF (Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom).

Na temat praw dziecka opracowano też gazetkę ścienną, a oprawiony plakat ze skrótem Konwencji o prawach dziecka zawisł na korytarzu szkolnym.

Koordynatorką programu w szkole jest p. Agnieszka Krawczyk.

CZYM SĄ PRAWA DZIECKA

Prawa dziecka a prawa człowieka

W 1948 roku ONZ proklamowało Powszechną Deklarację Praw Człowieka. W tym dokumencie zostały określone podstawowe prawa człowieka. Prawa człowieka przysługują każdemu człowiekowi bez względu na narodowość, religię czy wiek. Dzieciom przysługują więc takie same prawa jak dorosłym. Jednak w 1989 roku uznano, że dzieci ze względu na swoją niedojrzałość psychiczną i fizyczną potrzebują specjalnego traktowania i troski, potrzebują wobec tego „własnego dokumentu” określającego ich prawa – tak powstała Konwencja o prawach dziecka. Prawa zawarte w Konwencji przysługują każdemu dziecku i nikt nie może ich dzieci pozbawić. Niezależnie od praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka, każde dziecko jest chronione przez obowiązujący w danym państwie system prawny. O ile prawa dziecka dotyczą relacji dziecko państwo, o tyle inne sfery życia dziecka i ich ochrona jest regulowana przez odpowiednie kodeksy i ustawy. W przypadku nieprzestrzegania Konwencji o prawach dziecka mówimy o naruszeniu praw dziecka np: utrudnianie dziecku z niepełnosprawnością dostępu do edukacji. W przypadku nieprzestrzegania obowiązującego prawa np. przemocy rówieśniczej – pobiciu lub okradzeniu dziecka – mówimy o naruszeniu prawa.

Relacja państwo-dziecko

Prawa dziecka dotyczą relacji państwo dziecko. Oznacza to, że państwo musi zapewnić dziecku możliwość korzystania z przysługujących mu praw, a wszystkie instytucje państwowe i ich przedstawiciele: np. policjanci, sędziowie, lekarze, nauczyciele, urzędnicy etc. muszą przestrzegać praw dziecka, bo tak stanowi prawo. Na przykład, jeżeli mówimy o prawie do prywatności, oznacza ono między innymi, że pielęgniarka nie może przekazywać danych o zdrowiu dziecka osobom nieupoważnionym, informacje o problemach z nauką powinny być przekazywane podczas indywidualnych spotkań z rodzicami czy opiekunami, a nie w obecności innych osób. Prawo do wyrażania własnych poglądów w sprawach, które dotyczą dziecka, oznacza, że państwo powinno umożliwić dziecku swobodę wypowiedzi. Dotyczy to zarówno procedur sądowniczych (gdy dochodzi do decyzji o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej), jak i procedur na szczeblu lokalnym (gdzie powinien znajdować się plac zabaw, boisko etc.)

Prawa a obowiązki

Prawa dziecka i obowiązki to dwie odrębne rzeczy. To, że dziecko ma prawa określone w Konwencji o prawach dziecka nie zależy od tego, czy wykonuje swoje obowiązki czy nie (choć powinno to robić). Nie można zatem pozbawić dziecka możliwości korzystania ze swoich praw, nawet jeśli nie wywiązuje się z podjętych bądź narzuconych zadań. Egzekwowanie wypełniania obowiązków stanowi odrębną kwestię. Należy także pamiętać, że prawa dziecka nie powinny naruszać lub ograniczać praw innych.

Konwencja o prawach dziecka

Najważniejszym aktem prawnym, który określa prawa dziecka, jest Konwencja o prawach dziecka. Potocznie nazywa się ją światową konstytucją praw dziecka. Została uchwalona 20 listopada 1989 roku przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych. Wszystkie 192 kraje, które zdecydowały się ratyfikować ten dokument, zobowiązały się do respektowania i realizowania jego zapisów. Polska uczyniła to w 1991 roku. Konwencja jest dokumentem w pewnym sensie rewolucyjnym, bo po raz pierwszy zostały w niej uwzględnione prawa i wolności osobiste dziecka, takie jak np. prawo do prywatności, swobody wypowiedzi etc. Konwencja wprowadziła też mechanizm kontroli respektowania praw dziecka przez poszczególne państwa. Są one zobowiązane do składania raportów z wdrażania zapisów Konwencji, rozpatrywanych następnie przez specjalnie powołany w tym celu Komitet Praw Dziecka z siedzibą w Genewie. Konwencja zakłada, że dzieci nie są w pełni dojrzałe i na tyle świadome, by same mogły o siebie zadbać, przez co należy im się szczególna opieka i ochrona. Najważniejsze zasady, które przyświecały twórcom Konwencji, to: zasada kierowania się zawsze dobrem dziecka oraz zasada równości wobec prawa wszystkich dzieci niezależnie od pochodzenia, koloru skóry czy wyznania. Polska była pomysłodawcą stworzenie Konwencji o prawach dziecka, dlatego spoczywa na nas szczególny obowiązek, aby prawa dziecka były w Polsce znane i przestrzegane.

Najważniejsze daty

1924 - Zgromadzenie Ogólne Ligi Narodów przyjęło Deklarację Praw Dziecka (zwaną Genewską).

1946 - Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych powołało organizację UNICEF

1948 - Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych uchwaliło Powszechną DeklaracjęPraw

Człowieka

1950 - powstanie Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych

Wolności (ratyfikowana przez Polskę w 1993 r.).

1959 - Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych proklamowało Deklarację Praw Dziecka, która

jest rozszerzeniem Deklaracji Genewskiej

1978 - Polska złożyła propozycję projektu Konwencji o prawach dziecka.

1989 - Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło Konwencję o prawach dziecka, która

weszła w życie w 1990 r., Polska ratyfikowała ją w 1991 r.

1990 - Światowy Szczyt w Sprawie Dzieci w Nowym Jorku..

1996 - Europejska Konwencja o Wykonywaniu Praw Dzieci. Weszła w życie w 2000 r., ratyfikowana

przez Polskę w 1997 r.

2000 - stworzenie dwóch protokołów fakultatywnych do Konwencji o Prawach Dziecka – dotyczących

angażowania dzieci w konflikty zbrojne i handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i pornografii.